10.04.26
Επιλογές
Αρχική
'Αρθρα
Βιογραφίες
Συνεργάτες
Επικοινωνία
Αναζήτηση
Προϊόντα
CD Βιβλία

Λίστα όλων των Προιόντων


Advanced Search
Αγορές
Σύνδεση





Ξεχάσατε τον κωδικό σας;
Δεν έχετε λογαριασμό; Εγγραφή
Δελτία Τύπου
Name

E-Mail Address

Στατιστικά

>> Αρχική arrow 'Αρθρα arrow Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΑΥΤΗΣ




Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΚΛΑΔΩΝ ΑΥΤΗΣ Εκτύπωση E-mail

Α. ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΟΣ
Πρόκειται διὰ τὴν τροφὸν τοῦ Παγκοσμίου Μουσικοῦ Πολιτισμοῦ διαχωρίζεται δὲ ὁμοίως εἰς α) τῆς Προϊστορικῆς ἐποχῆς καὶ β) τῆς Ὁμηρικῆς.
α. Προϊστορικὴ Ἐποχὴ

  1. Περὶ τὰ τέλη τῆς 3ης χιλιετίας π.Χ. χρονολογεῖται ἡ ἐμφάνισις τῆς Μουσικῆς εἰς τὸν Ἑλλαδικὸν χῶρον. Ὑπάρχουν παραστάσεις Κυκλαδικοῦ Πολιτισμοῦ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἀπεικονίζονται δύο μουσικὰ ὄργανα, ἓν ἔγχορδον τὸ ὁποῖο ἦτο μία φορητὴ ἅρπα καὶ ὄχι λύρα ἢ κιθάρα, καὶ ἓν πνευστό, τὸ ὁποῖο ἦτο εἷς δίαυλος, δηλαδὴ διπλὸς αὐλός.
  2. Μέσον 2ας χιλιετίας π.Χ. Μινωϊκὸς Πολιτισμός, δίδονται εἰκόναι μουσικῶν σκηνῶν μὲ λύρας ἢ μὲ διαύλους. Ἐπίσης καὶ παράστασις Αἰγυπτιακοῦ σείστρου, κρουστὸ ὡσὰν τὴν σημερινὴν «κουδουνίστραν». Προφανῶς τὸ ὄργανο εἰσήχθη ἐκ τῆς Αἰγύπτου μετὰ τῆς ὁποίας οἱ Κρῆτες διετήρουν ἐντόνους ἐμπορικὰς σχέσεις.
  3. Μέσον πρὸς τέλος 2ας χλιετίας π.Χ. Μυκηναϊκὸς Πολιτισμός, δίδονται σειραὶ ἀπεικονίσεων ἐκ διαύλων.

β. Ὁμηρικὴ Ἐποχὴ
Τὰ ὀλίγα γνωστὰ περὶ τῆς Ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Μουσικῆς δὲν βασίζονται εἰς ἔργα μουσικὰ εἰμὴ μόνον εἰς μελέτας θεωρητικὰς καὶ αὐτὰς ἄνευ χρονολογικῆς συνεχείας μελετημένας• τοιουτοτρόπως λοιπὸν καθίσταται ἀντιληπτὸν πόσον ὀλίγον ἐπιστημονικὴ εἶναι ἡ θεώρησίς της.

Β. ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ
Διὰ τῶν ὅρων «Βυζαντινή» καὶ «Μεταβυζαντινή» καλοῦμεν τὴν Ἑλληνικὴν Μουσικὴν τὴν διερχομένην δι' ἀδιακόπου συνέχειας καὶ ὁμοιογενῶς ἀνὰ μέσῳ αἰώνων Βυζαντινοῦ Πολιτισμοῦ καὶ φέρουσαν τὰς ἀρχὰς της εἰς τὴν μουσικὴν τῆς Ἀρχαιότητος καὶ ἀποτελοῦσαν μεταίχμιον μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῶν νεωτέρων χρόνων, διατηροῦσαν ὡστόσο πάντα τὰ ἐκφραστικὰ καὶ παραδοσιακά της στοιχεῖα. Εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ μουσικὴ ἡ περιλαμβάνουσα τοὺς δύο κλάδους τῆς μουσικῆς ἐκφράσεως α) τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ-λατρευτικοῦ ἢ ἐσωτέρα, κατ' ἐξοχὴν φωνητικὸ εἶδος τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ τὴν ἠχητικὴν ἔκφρασιν τῶν πιστῶν κατὰ τὴν προσομιλίαν των μετὰ τοῦ Θείου, καὶ β) τοῦ κοσμικοῦ-δημοτικοῦ κλάδου ἢ ἐξωτέρα. Ἡ χειρόγραφος ὅμως παράδοσις τῆς μουσικῆς αὐτῆς κυρίως ἀφορᾶ τὴν Ψαλτικὴν Τέχνην.
Ἐθεμελιώθη ἐπὶ τῆς Ἀρχαιοελληνικῆς τοιαύτης, ἐκ τῆς ὁποίας παρέλαβε ὅλα τὰ μουσικὰ συστήματα, καθὼς καὶ τοὺς ἀναλόγους ἐξ' αὐτῆς ἀρμονικοὺς ὄρους. Ἀποτελεῖ ὡς Τέχνη μία τῶν ἐκφράσεων τῆς διανοήσεως καὶ τοῦ Πολιτισμοῦ τοῦ Βυζαντίου, σκοποῦ ἔχουσα κυρίως ἀπὸ τῶν μέσων τοῦ Ι΄ αἰῶνος ἢ καὶ ὀλίγον ἐνωρίτερον, ἐὰν ἐπιθυμεῖτε, τὴν λατρευτικὴν ἔκφρασιν τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Διὰ τοῦτο τυγχάνει μεταξὺ ἄλλων ἓν ζωηφόρο Ἐθνικὸ μνημεῖο τοῦ ὁποίου οἱ διαστάσεις διαγχρονίζονται ἀπὸ τὴν ἁρμονικὴν συνύπαρξίν του μὲ τὰ νάματα τοῦ Λόγου τῆς Ὀρθοδοξίας, διότι «ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο δι' ἡμᾶς».
Αὕτη λοιπὸν ἡ θρησκευτικὴ μουσικὴ τῶν Ἑλληνορθοδόξων δὲν εἶναι ἄλλη εἰμὴ μόνον ἡ αἰωνόβιος μουσικὴ παράδοσις τοῦ Ἔθνους, διαφέρουσα τῆς λαϊκῆς μουσικῆς παραδόσεως κατὰ τὸ ποιητικὸ περιεχόμενο καὶ τὴν ἰδιοτυπίαν τῶν μελικῶν μορφῶν καὶ σχηματισμῶν.
Ἔτι δὲ ἡ τελευταῖα, δηλαδὴ ἡ λαϊκή, εἶναι συνδεδεμένη τὸ πλεῖστον μετὰ τῆς αἰωνοβίου Ἐθνικῆς ὀρχήσεως (χοροῦ), σώζει πάντα τὰ γένη καὶ τὰ ποικίλα εἴδη τῆς Ἑλληνικῆς ρυθμικῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων δὲν προσιδιάζει εἰς στατιστικοὺς ὕμνους καὶ θρησκευτικὰ ᾄσματα, δηλαδὴ τῆς Ψαλμῳδίας. Δημιουργεῖ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ προσευχομένου ἦθος ἀνάλογο πρὸς τὰς παλμοδονήσεις τῶν μουσικῶν φθόγγων, γενῶν καὶ συστημάτων. Πρόκειται περὶ ἀξιώματος, τὸ ὁποῖο πρέπει νὰ εἶναι βιωμένο εἰς τὴν μελοποιΐαν καὶ ἑρμηνείαν τῶν νεωτέρων μουσικῶν καὶ ψαλτῶν.
Ἡ μελοποιΐα καὶ ἡ ἑρμηνεία τῶν ἐκκλησιαστικῶν ὕμνων ἐπιβάλλεται νὰ γίνεται ἄνευ ἀποστασίας ἐκ τῶν θρησκευτικῶν καὶ ἁρμονικῶν κανόνων τῆς παρδοσιακῆς Ἑλληνικῆς μουσικῆς. Ἐπιβάλλεται νὰ παραγκωνίζωμεν παντὸς εἴδους καινοτομίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι παρείσακτοι γραμμαὶ ἐξωτερικῆς μουσικῆς, εἴτε ἐκ Δυσμῶν εἴτε ἐξ' Ἀνατολῶν αὗται προέρχονται, καὶ αἱ ὁποῖαι ὄχι μόνο δὲν τυγχάνουν ἐπικουρικαὶ πρὸς θέρμανσιν τῆς προσευχῆς τοῦ πιστοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ἐξάπτουν τὰ χαρμερπὴ ἀνθρώπινα ἔνστικτα καὶ πάθη εἰς τοιοῦτον ἀποκρουστικὸ σημεῖο, ὥστε τὸ ἐκκλησίασμα νὰ ἐκτρέπεται τῆς προσευχῆς.
Ἡ παραδοσιακὴ θρησκευτικὴ μουσικὴ ὑποβοηθᾶ τὴν προσευχὴν τοῦ πιστοῦ νὰ προσπελάσῃ τὸν θρόνον τῆς μεγαλωσύνης τοῦ Ὑψίστου. Οἱ ἐνασχολούμενοι μετὰ τῆς Βυζαντινῆς Ἐκκλησιατικῆς Μουσικῆς, ἀπηλλαγμένοι ἀπὸ τὸν ἐπάρατον ἑωσφορικὸν ἐγωϊσμόν, ὁ ὁποῖος ὡς Σινικὸ Τεῖχος ἀνακόπτει τὴν πρὸς τὰ πρόσῳ πορείαν διὰ πολιτισμικὰς καθεστηκυΐας δομάς, γνωρίζουν τὴν Ὀδύσσειαν τὴν ὁποίαν λαβυρινθοποίησε καὶ ὁ μιμητισμὸς τῶν κακεκτύπων ἐκμαγείων τοῦ Πολιτισμοῦ τῆς νεότευκτης Πολιτισμικῶς Εύρώπης ὑπὸ πολλῶν Ἑλλήνων εἰς τὸν χῶρον τῆς Μουσικῆς, οἱ ὁποῖοι προετοίμασαν τὸ ἔδαφος ὥστε νὰ εἰσβάλει ἡ νηπιώδης κατὰ χρηστικὴν ἀντιστοιχίαν Εὐρωπαϊκὴ καλουμένη Μουσικὴ εἰς τὴν Ὀρθόδοξον Θείαν Λατρείαν, ἔτι δὲ ἡ ἀδιαφορία τῆς Πολιτείας καὶ ἐνίων Ἱεραρχῶν, τὴν ὁποίαν κινοῦν μοχλοὶ οἰήσεως, στείρου καὶ βλαπτικοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ ἀνησυχητικῶς μουσικολογικὴ ἀνεπάρκεια καὶ ἕτερα ἀνεπιθύμητα συμπαραμαρτοῦντα γεγονότα.
Πρὸς τοῦτο λοιπὸν ὀργανώθηκε πλῆρες καὶ ἄρτιο Ἑλληνικὸ μουσικογραφικὸ σύστημα, ἀπαραίτητο καὶ πολύτιμο μέσο καταγραφῆς τῆς Ψαλτικῆς Τέχνης, τὸ καὶ Βυζαντινὴ Παρασημαντικὴ ἢ σημαδογραφία ἢ σημειογραφία καλούμενο, τὸ ὁποῖο μετὰ τῆς Παρασημαντικῆς τῆς Ἀρχαιοελληνικῆς Μουσικῆς τυγχάνουν ἀπότοκα τοῦ ἑλληνικοῦ ἀλφαβήτου.
Τὴν ὕπαρξιν τῆς Τέχνης ταύτης ἐπέβαλε ἡ ἀδήριτος ἀνάγκη ἁπάντων τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν πρὸς προσομίλησιν μετὰ τοῦ Θείου, εἰς μίαν ἄμεσον σχέσιν, πρᾶγμα ὅπερ ἐπιτυγχάνεται δι' αὐτῆς ταύτης τῆς Μουσικῆς Τέχνης ἀποτελούσης ἔνδυμα τοῦ Θείου λόγου, ἐνῷ ἡ ἀναζήτησίς του –προϋπάρχουσα κατάστασις-μόνον διὰ τῆς προσευχῆς.
Τοιουτοτρόπως λοιπὸν ἐδημιουργήθη ἔντεχνος μουσικὸς πολιτισμός, ἡ Ἑλληνικότης τοῦ ὁποίου τεκμηριώνεται ἀδιαμφισβήτως διὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λόγου δηλαδὴ δι' αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης, ἐκ τῶν μακροβιοτέρων -10ος ἕως 20ος αἰῶνες ἤτοι χίλια (1000) ἔτη- καὶ σπουδαιοτέρων παγκοσμίως ἐξ ἀπόψεως ὄγκου καὶ ποιότητος. Καὶ ὀνομάζομεν τὸν πολιτισμὸν αὐτόν Ἑλληνικὸν ἐκ τοῦ λόγου ὅτι οἱ Ἕλληνες μέχρι τῶν μέσων τοῦ 19ου αἰῶνος οὐδένα ἕτερον μουσικὸν πολιτισμὸν ἐγνώριζον εἰμὴ μόνον τὸν Ἀραβοπερσικὸν τὸν ὁποῖον καὶ ἐχαρακτήριζον ὡς μουσικὴν ἐξωτερικὴν ἢ ἐξωτέραν ἢ τῶν Ἐθνικῶν δηλαδὴ τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἀλλοθρήσκων ἡ ὁποία οὐδόλως ἐπηρέασε τὴν ἰδικήν των.


 
< Προηγ.   Επόμ. >

Πληροφορίες